ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΑ
(Η νέα ποιητική συλλογή του Άγγελου Λάππα)

 

Η νέα συλλογή “Εικόνες και πρόσωπα”, αποτελεί ένα ακόμα δείγμα υψηλού επιπέδου ποιητικού λόγου του “ήρεμου στοχαστή” Άγγελου Λάππα. Με την ιδιαίτερη τεχνοτροπία χειρισμού μιας γλώσσας απόλυτα κατανοητής, στιβαρής, λιτής (αλλά διόλου φτωχής), ο ποιητής κατορθώνει να κλιμακώνει μεθοδικά το βαθύ νόημα κάθε θέματός του, άλλοτε με θλίψη και άλλοτε με χιούμορ και αυτοσαρκασμό.

Στην απολαυστική περιδιάβασή στα 45 ποιήματα της συλλογής, χωρισμένα σε πέντε προσεγμένες ενότητες, ο αναγνώστης καρπώνεται την πιστή, ρεαλιστική απεικόνιση του ανθρώπου μέσα στον χρόνο, εκείνη την αίσθηση του εφήμερου που τον καταδιώκει και την αέναη πάλη του να το ξεπεράσει.

Σε κάθε ατομική περίπτωση ο αγώνας αυτός φέρει τις δικές του βιωματικές ΕΙΚΟΝΕΣ από το παρελθόν και την σκληρή καθημερινότητα και προσδιορίζει το κάθε ΠΡΟΣΩΠΟ μέσα στο κόσμο που ζει (που ζούμε) και στο λίγο χρόνο που μας δίνεται.

– Στην πρώτη ενότητα μέσα από χαρακτηριστικές εικόνες αδικίας και πόνου της κοινωνίας, “μετριέται” ο βαθμός συνειδητοποίησης της ανθρώπινης ανεπάρκειας αλλά και της ανάγκης για αγώνα, ακόμα και αν αυτός δείχνει εξ αρχής μάταιος :

Το χέρι έχει πέντε δάχτυλα

Να μετράς ως το πέντε:

Ένα ο πόνος

Δύο η αγάπη

Τρία ο ιδρώτας

Τέσσερα η ελπίδα

Πέντε τι να πω η ευτυχία;

Και πάλι: Ένα ο πόνος…

Έλα να σμίξουμε τα χέρια…”

-Στη δεύτερη ενότητα μέσα από συνεχιζόμενα επίκαιρα θέματα (οι πόλεμοι, η προσφυγιά και τα παιδιά που έπαψαν να μεγαλώνουν, οι ληστείες, τα χρέη και οι κατασχέσεις), καταγράφεται η ψυχοφθόρα αλλοτρίωση, η επιβαλλόμενη τρομολαγνεία, η βαρβαρότητα και ο αμοραλισμός του καιρού μας:

Σύννεφα, ταραγμένη και σήμερα η θάλασσα

απ’ τα μέρη του πολέμου, απ’ τη μικρή Ανατολή

ξεβράζει πτώματα και ναυάγια το Αιγαίο.

Θυμήθηκα εκείνη την παλιά γυναίκα:

«Γίνονται και πάλι αυτά που σχεδιάστηκαν να γίνουν,

όχι από τους θεούς,

δεν ανακατεύονται στ’ ανθρώπινα,

τους ανθρώπους να φοβάσαι»

κάτι ήξερε ο άνδρας της, είχε ζήσει την ιστορία τους”

Παράλληλα τονίζεται η μόνιμη ανάγκη που έχουν όλοι οι άνθρωποι για να βρουν άλλους ανθρώπους, να σμίξουνε και να ζεσταθούνε:

Είναι το φως που σμίγει τα χέρια

Η λαχτάρα να ανθίσουμε

Εγώ εδώ και συ απέναντι”

Διότι ο “χοϊκός”, ο ευάλωτος άνθρωπος δεν μπορεί να είναι σκληρός σαν την πέτρα!

Σκληρό το πρόσωπο του καιρού μας.

Το αίμα κυλάει

Το χώμα τρίβεται

Η φωτιά λιώνει

Πως μπορεί ένας άνθρωπος να είναι σκληρός;”

Στην Τρίτη ενότητα εξυμνείται ο Έρωτας. Είναι το άγγιγμα των χεριών, η αίσθηση της ανάτασης”! Αυτός που αναζωογονεί και ομορφαίνει τον άνθρωπό, επαναφέρει την έμπνευση και μας καλεί να ζήσουμε το “Τώρα” (carpe diem):

Γυναίκα έρχεσαι κάθε μεσημέρι

από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα

……………………………………………………………

Μείνε θάλασσα

Γίνε γη

Τώρα γεννιέται απ’ την αρχή ο κόσμος

Είναι δικό μας και τούτο το μεσημέρι

Το αύριο είναι μακριά

Ίσως δεν είμαστε εμείς στο αύριο”

-Στην τέταρτη ενότητα αναπτύσσεται περιεκτικά μια αγωνιώδης φιλοσοφία επάνω στην ανθρώπινη υπόσταση. Στον γεμάτο έπαρση έφηβο (“ωραίος μέσα στη γοητεία του ανίδεου”), στη γυναίκα που είναι μάνα”, “ερωμένη”, η “πλατυτέρα των ουρανών” ,“το άπειρο που ποτέ δεν θα κατακτήσεις”, στον άνδρα που “είναι πλασμένος να διψά”, στο γέρο που “πέρασε τη ζωή του με το’ να χέρι στη φωτιά λιώνοντας στρατιωτάκια από μέταλλο και με τ’ άλλο πλάθοντας τον πηλό περιστέρια…” . Μια φιλοσοφία εν γένει στον άνθρωπο που είναι “χώμα και τρίβεται, νερό και εξατμίζεται, φωτιά και φλέγεται…”!

Στην πέμπτη ενότητα μέσα από νοσταλγικές βιωματικές εικόνες του παρελθόντος και το κοντράστ” της σημερινής ερήμωσης , εκδηλώνεται ο αναπόφευκτος πόνος των χαμένων μας προσώπων και τόπων:

Κι ο πόνος έχει μορφή.

Το σπασμένο κανάτι στην αυλή του σπιτιού μας

οι πεσμένοι σοφάδες

οι χαρακιές στο πρόσωπο του γονιού μας

τα σκεβρωμένα μας χέρια

δεν αντέχουν -και δεν είναι μόνο ο χρόνος-

δε θέλουν να σμίξουν”!!!

Αυτή ακριβώς όμως η εξοικείωση με τον πόνο των χαμένων μας προσώπων και τόπων είναι που θα μας οδηγήσει στην αυτοσυνειδησία. Σε έναν κόσμο που αλλάζει, σε έναν καιρό που μας προσπερνάει καλπάζοντας με την περίσσια του έπαρση , οφείλουμε να κοιτάμε εμπρός:

Για να ζεις πρέπει να πάψεις να είσαι όλος μνήμη.

Αν ξεχαστείς στη χτεσινή τη μέρα

Θα ξεχαστεί κι η αυριανή να ξημερώσει”.

 

του Ηλία Ε. Καραμπάτσου

*Η παρουσίαση της ποιητικής συλλογής «ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΑ» (εκδ. Γαβριηλίδης), θα γίνει την Τετάρτη 4 Οκτωβρίου 2017, στο Καφέ “Σταθμός”. Θα μιλήσουν οι δημοσιογράφοι Θανάσης Παντές, Γιούλα Σαρδέλη και ο ίδιος ο λογοτέχνης. Θα απαγγείλει η Φιλόλογος και Γ.Γραμματέας της Ένωσης Μεσσήνιων Συγγραφέων, Αντωνία Παυλάκου. Την εκδήλωση θα πλαισιώσουν μουσικά από το Σύλλογο των Αποφοίτων Μουσικού Σχολείου Καλαμάτας “ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΑΣ”, o Ηλίας Κολλινιάτης (κιθάρα/φωνή) και η Φιλοθέη Μαστέα (φλάουτο).